Nókis mámleketlik texnika universitetinde jańa laboratoriyalar shólkemlestirilmekte

Nókis mámleketlik texnika universitetinde studentler ushın zamanagóy sharayatlar hám ámeliy imkaniyatlar jaratıw maqsetinde jańa laboratoriyalar shólkemlestirilmekte.

◆

Solardıń biri — Erasmus+ MECAS — “Development of Master curricula in EcoInformatics for the impact on the Aral Sea basin” joybarı sheńberinde ámelge asırılıp atırǵan Remote Sensing and Digital Earth Laboratory (Aralıqtan zondlaw hám Sanlı Jer laboratoriyası) bolıp, onıń ulıwma bahası 40 225 evronı quraydı hám laboratoriyanı 2026–2027 oqıw jılı basında tolıq iske túsiriw názerde tutılǵan.

Bul laboratoriya Ecoinformatika, GIS, aralıqtan zondlaw, jasalma intellekt hám ekologiyalıq monitoring baǵdarlarında zamanagóy oqıw hám ilimiy-izertlew bazasın jaratıwǵa qaratılǵan bolıp, GIS, Remote Sensing, Artificial Intelligence hám Big Data texnologiyaları menen támiyinlenedi.

Onıń járdeminde satellite súwretlerin qayta islew, ekologiyalıq maǵlıwmatlardı analizlew, jer hám suw resursların monitoring etiw, Aralboyı aymaǵındaǵı ekologiyalıq ózgerislerdi modellestiriw hám boljaw jumısların alıp barıw múmkin boladı. Laboratoriya tek oqıw procesinde ǵana emes, magistrlik hám doktorlıq izertlewlerde, ilimiy joybarlarda hám ekologiya tarawı boyınsha qánigeler tayarlawda da keńnen qollanıladı.

◆

Sonday-aq, universitettiń ishki imkaniyatları esabınan Intellektual hám bulıtlı ekosistemalar laboratoriyası shólkemlestirilmekte, onıń ulıwma bahası 529,1 million sumdı quraydı. Bul laboratoriya studentlerdi jasalma intellekt, bulıtlı texnologiyalar, Big Data, kóp agentli sistemalar, robototexnika, IoT hám sanlı egizler (Digital Twins) baǵdarlarında zamanagóy bilim hám ámeliy kónlikpeler menen támiynlewge qaratılǵan.

Sol maqsette laboratoriya ushın joqarı ónimdarlı Dell PowerEdge serveri, esaplaw klasteri, TurtleBot 4 robotları, LEGO Mindstorms konstruktorları, DJI RoboMaster TT dronları, Raspberry Pi platformaları, NAS hám tarmaq infrastrukturası, PTZ-kameralar, monoblok jumıs stanciyaları, interaktiv panel hám 3D-printer sıyaqlı zamanagóy úskeneler satıp alıw belgilengen.

Bul úskeneler járdeminde studentler AI modellestiriw, Docker hám Kubernetes ortalıǵında islew, parallel hám bólistirilgen esaplawlardı úyreniw, ROS 2 tiykarında robotlardı basqarıw, SLAM navigaciyası, IoT hám edge-computing joybarların islep shıǵıw boyınsha ámeliy tájiriybege iye boladı.

Bul laboratoriyalardı shólkemlestiriw universitette ilimiy izertlewlerdi rawajlandırıw, studentlerdiń ámeliy tayarlıq dárájesin arttırıw hám zamanagóy texnologiyalar menen islew qábiletin kúsheytiriwge xızmet etedi.